1. Bilgisayar Ağlarına Giriş: Bilgisayarların birbirleriyle haberleşmeleri, birbirlerine veri aktarmaları için bir veri iletim ortamı kullanılarak aralarında kurulan bağlantıyla oluşturulan bütün, ağ olarak isimlendirilir. Bir ağdaki veri iletim kapasitesini genellikle bilgisayarları bağlamak için kullanılan araç belirler. Bu araçlardan günümüzde en çok ullanılanlarına koaksiyel kablo, telefon telleri, fiber optik kablolar, mikrodalgalar örnek verilebilir. Bu araçlar değişen veri iletim kapasite ve hızlarına sahiptir. Fiber optik kablolar ise günümüzde en hızlı iletim sağlayan veri iletim aracıdır. Ağlar büyüklüklerine göre temelde LAN ve WAN olmak üzere ikiye ayrılırlar. Bir bina içindeki bilgisayarların bağlanmasıyla
veya mesela bir üniversite kampüsündeki yanyana yer alan binalardaki bilgisayarların bağlanmasıyla oluşturulan ağlar yerel alan ağları (LAN= Local Area Networks) olarak isimlendirilir. Coğrafi olarak birbirinden uzak bilgisayarların bağlanmasıyla
oluşturulan ağlar ise geniş alan ağları (WAN= Wide Area Networks) olarak adlandırılır.
Yerel ağların en büyük faydası yazılım ve donanım kaynaklarının ağ kullanıcıları tarafından ortak kullanılmasına izin vermesidir.
Bu kaynaklara yazıcılar, sabit diskler, CD sürücüler, kelime işlemci, tablolama, veri tabanı programları örnek verilebilir. Yerel bir
ağ ortamı oluşturulduğu zaman bir bilgisayara bağlı olan yazıcı o ağ üzerindeki bütün bilgisayarlar tarafından kullanılabilir hale
gelmektedir. Böylece bütün kullanıcılar o yazıcıdan çıktı alabilirler. Bu yapılar ekonomik olarak oldukça avantajlıdır. Mesela bir
şirket böyle bir ağ yapısı kurduğu zaman bütün çalışanlar için ayrı ayrı yazıcı almaktan kurtularak hem basım kalitesi hem de
basım hızı daha iyi olan bir yazıcıyı herkesin ortak kullanımına sunar. Benzer şekilde yazılımlar için de gereksiz masraftan
kaçınılabilir. Mesela bir kelime işlemci programını herkes için ayrı ayrı satın almak yerine bir kopya satın alınıp ağ lisansı ile
kullanmak yine daha ucuz olacaktır. Yine benzer şekilde donanım ve yazılımın bakımı ve yenilenmesi daha kolay ve daha ucuz
olacaktır. Ayrıca ağ ortamında dosyaların tek bir kopyasını tutmak yeterli olmaktadır. Böylece herkes değişiklikleri bu dosya
üzerinde yapacağı için tekrar tekrar kopyalama zahmetinden ve tutarsızlıklardan kurtulunur. Kopya sayısının azalması ile yine
yedekleme ve güvenlik işlemleri de zahmetsiz bir şekilde gerçekleştirilir ve itina ile yapılması sağlanır.
1.1 Bağlantı Araçları
Ağlar üzerinde bilgisayarları birbirine bağlamak için iletimi yapılacak verinin miktarına ve biçimine göre değişik bağlantı araçları
kullanılabilir. Her bağlantı şeklinin avantajları ve dezavantajları vardır. Bu yüzden ağ yöneticileri bu bağlantı araçlarının hepsini
tanımalı ve bir ağ için en uygun aracı seçebilmelidir.
Veri iletim ortamı, sinyallerin bir bilgisayardan çıkıp diğerine giderken takip etmek zorunda olduğu yoldur. Veri iletim araçları
veri iletim ortamına göre iki kısımda incelenebilir.
a) Klavuzlu iletim aracı (Guided transmission media)
b) Klavuzsuz iletim aracı (Unguided transmission media)
1.1.1 Klavuzlu İletim Araçları
Bu araçların kullanıldığı ağlarda bilgisayarlar doğrudan kablolara bağlanır. Kullanılan kablolar genellikle iletken tellerdir ve dört
ana gruba ayrılır: açık tel, birbirine sarılmış çiftli kablolar (twisted pair), koaksiyel kablolar ve fiber optik kablolar. Her bir
kablonun veri taşıma kapasitesi ve iletim hızı farklıdır. En yavaşı açık tel en hızlısıda fiber optik kablodur. Doğal olarak kablonun
iletim hızı arttıkça fiyatı da artar.
Sarılmış çiftli kablolar bakır iletkenlerden oluşur. Bakır tellerin etrafı bir plastikle yalıtılır bunlar çifter çifter sarılır ve en dışta yine
plastik gibi başka bir yalıtkan maddeyle çevrelenir. Bu kablolarda karuyuculu ve koruyucusuz olmak üzere iki şekildedir. Az
önceki tarif koruyucusuz olan içindi. Koruyuculu olanlarda en dıştaki yalıtkandan önce kağıt gibi ince alüminyum bir tabaka yer
alır. Bu koruyucu tabaka daha fazla yalıtım sağladığı için koruyuculu kablolar diğerlerinden daha hızlıdır. Fakat bu kablolar hem
daha pahalı olduğu hemde bağlantıları daha zor olduğu için sarılmış çiftli kablolardan genellikle koruyucusuz olanı (UTPunshielded
twisted pair) kullanılır.
Sarılmış çiftli kablolar kolay bulunulabilen ve ucuz kablolar olmasına rağmen bazı durumlarda koaksiyel kablolar tercih edilebilir.
Koaksiyel kablo iki iletken içerir. Kablonun en içindeki iletken genellikle bakır veya alüminyumdur. etrafı yalıtkan bir maddeyle
çevrilmiştir. Bunun da etrafında ikinci bir iletken yer alır. Koruyuculuk görevi de olan bu iletkeni ise en dışta başka yalıtkan bir
madde çevreler. (Bakınız Şekil 1).
Şekil 1. Koaksiyel Kablo Parçaları
Fiber optik kablolarda ise iletim ışık sayesinde yapılır. Bu sebepten diğer kablolarda yaşanılan gürültü nedeniyle sinyal kaybolması
gibi durumlar bunda yaşanmaz. Daha pahalı olmasına rağmen koaksiyel ve çiftli kablolara göre avantajları vardır. Bunlar:
a) Daha fazla iletim kapasitesine sahiptir.