İşletim sisteminin çeşitli parçaları (Unix)

Bir Unix işletim sistemi çekirdek ve bazı sistem programlarından oluşur. Bazı uygulama programları da vardır. Çekirdek işletim
sisteminin kalbidir. [36] Diskteki dosyaların izlerini tutar, programları başlatır ve yürütür, belleşi ve çeşitli süreçlerin kaynaklarını
düzenler, aşdan paketleri alır ve gönderir, vb... Çekirdek kendi başına çok az iş yapar, fakat dişer servislerin kullanabileceşi
araçları saşlar. Ayrıca donanımlara doşrudan ulaşan kişileri önleyerek, onları kendi sunduşu araçları kullanmaya zorlar. Bu yolla
çekirdek, kullanıcıları dişer kullanıcılara karşı koruyacak bir yol izler. Çekirdek tarafından saşlanan bu araçlar sistem çaşrıları
üzerinden kullanılır. Sistem programları işletim sisteminin ihtiyacı olan çeşitli servisleri yerine getirmek için çekirdek tarafından
saşlanan bu araçları kullanırlar.
Sistem programları ve dişer bütün programlar kullanıcı kipi olarak adlandırılan 'çekirdeşin en üst bölgesi' olan yerde çalışırlar.
Sistem programları ve uygulama programları arasındaki en önemli fark: sistem programlarının işletim sisteminin çalışması için
gerekli olan yazılımlar olması, uygulama yazılımları ise sistemde faydalı ve eşlenceli işlerin ( oyun ,vb..) yapılmasını saşlıyor
olmasıdır. Kelime işlemcisi bir uygulama programıdır. mount ise bir sistem programıdır. Bunlar arasındaki farklar sadece
sınıflama işlemleri için önemlidir.
ğşletim sistemleri bazı derleyicileri ve onların uygun kütüphanelerini (Linux altındaki GCC ve C++ kütüphaneleri gibi) ihtiva
edebilirler. Bununla beraber bütün programlama dilleri bir işletim sisteminin parçası olmak zorunluluşunda deşildirler. Belgeler
ve bazen oyunlar da bir işletim sisteminin parçaları olabilirler. Geleneksel olarak işletim sistemleri kurulum teybi veya
disklerinin içerisindeki programlar olarak tanımlanabilir; bu tanım içerisinde Linux'ün durumu pek berrak deşildir. Çünkü Linux,
bütün dünya üzerinde FTP sitelerinden de yayılmaktadır.
[36] Aslında bu sık sık karşılaşılan bir hatadır. Pek çok kişi çekirdeşi işletim sisteminin kendisi sanmaktadır. Bir işletim sistemi
düzenlenmiş bir çekirdekten daha fazlasını sunmaktadır.
3.2. Çekirdeğin önemli parçaları
Linux çekirdeşinin çeşitli önemli bölümleri vardır: işlemci ve bellek yönetimi, donanım ve dosya sistemleri sürücüleri, aş
yönetimi ve çeşitli parçalar.
Büyük ihtimalle çekirdeşin en önemli parçaları (onlar olmadan hiçbir şey çalışmaz) işlemci ve bellek yönetim bölümleridir.
Bellek yönetimi, bellek modüllerinin alanlarını ve takas alanını, süreçler ile çekirdeşin bölümleri ve tampon önbelleşi için
ayarlar. Süreç yönetimi ise süreçleri yaratır, işlemcide etkin olan süreçleri deşiştirerek çokgörevlilişi saşlar.
Çekirdeşin en alt seviyesinde, çekirdeşin destekledişi donanımlar için gerekli olan sürücüler bulunmaktadır. Dünyada çok çeşitli
donanım parçaları bulunmasından dolayı, donamın sürücüleri de çok büyük bir çeşitlilik göstermektedir. Donanımların,
yazılımlar tarafından kontrol edilen parçaları sıklıkla benzerlik göstermektedir. Bu sayede aynı işlevleri destekleyen sürücüler
arasında bir sınıflama yapmak mümkün olmaktadır. Bu sınıflandırmadaki her bir sürücü kendi aygıtını yönetmek için gerekli olan
yazılımın haricindeki bölümlerde çekirdeşin aynı parçasındaki aynı yazılımı kullanır. Örneşin: Bütün disk sürücüleri temelde
aynı işlevi yerine getirirler: sürücüyü başlatmak, N sektörünü okumak ve yazmak gibi.
Çekirdeşin içinde bulunan benzer özelliklere sahip bazı yazılım servisleri aynı sınıflar içinde özetlenmiştir. Örneşin çeşitli aş
protokolleri tek bir BSD soket kütüphanesi içinde özetlenmişlerdir. Başka bir örnek de sanal dosya sistemi (VFS) katmanıdır ve
kendi gerçekleştirdişi dosya sistemi işlevlerini özetler. Her bir dosya sistemi türü, her bir dosya sisteminin gerçekleştirmesi
gereken işlevleri saşlar. Başımsız işlevler dosya sistemi ile ilişkiye girdişi zaman bilgiler VFS üzerinden uygun dosya sistemi
sürücüsüne gider.
3.3. Bir UNIX sisteminde temel servisler
Bu bölüm fazla ayrıntıya girmeden bazı önemli Unix servislerini anlatmaktadır. Daha sonraki bölümlerde daha ayrıntılı
açıklanmaktadır.
3.3.1. init
Bir Unix işletim sistemindeki en önemli servis tek başına init tarafından saşlanmaktadır. Açılış esnasında ilk başlayan ve
önyükleme sonrasında son kapanan servis init servisidir. init açılışta; artalan süreçlerinin başlatılması, dosya sisteminin
başlanması ve kontrol edilmesi gibi bazı ufak tefek işlerin yapılmasını saşlar.
init'in yaptışı işlerin tam listesi init'in açılış kipinde yapılan seçime başlıdır.
Tek kullanıcılı kip: root haricinde hiç kimse başlanamaz ve root, konsolda bir kabuk kullanır.
Çok kullanıcılı kip:aynı anda pek çok kullanıcının başlanabildişi kiptir. Linux sistemleri genelde bu kipte açılırlar.
Bazı sürümlerde bu iki kip genel konumlar olarak alındıktan sonra X kipi de eklenerek bunlar üçlenmiştir. Bunlara çalışma
seviyeleri (runlevel) denir.
Linux 0-9 arasında 10 adet çalışma seviyesine izin verir. Ama çoşu daşıtımda bunları bazıları tanımlıdır. Dişerleri kullanılmaz.
· 0: sistemi kapatır.
· 1: tek kullanıcılı kip
· 2: çok kullanıcılı ancak NFS kapalı
· 3: çok kullanıcılı kip

Yeni yorum gönder

  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <b> <center> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.
  • Use <!--pagebreak--> to create page breaks.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
Güvenlik kodunu yazıp yorumunuzu gönderin.
Not: Yorumlarınız yönetici onayından sonra eklenecektir.
Image CAPTCHA
Copy the characters (respecting upper/lower case) from the image.