RADYASYON VE RADYOAKTİVİTE: Maddenin yapı taşı olan atom; nötron,proton ve elektronlardan oluşmaktadır. Radyoaktivite kararsız atom çekirdeklerininsebep olduğu bir olaydır.
Radyoaktiflik ;bir elementin kendiliğinden büyük enerjili parçacıklar yayarak parçalanması demektir. Radyoaktiflik maddelerin yaydığıışınların maddeleri delip geçme özelliğine sahip olması , uranyum bileşiklerininkendiliğinden çevrelerinde belirgin etkiler göstermesiyle anlaşılmıştır.
Radyoaktiflikmaddenin atomik özellliği olup, bu özellik elementin kimyasal ve fiziksel durumuna bağlı değildir.
Radyoaktiflik ,potasyum uranil sülfatınK2UO2(SO4)2 .2H2O ultraviyole ışık karşısında kendiliğinden fosforesans etki göstermesiyle bulunmuştur.
Uranyuma benzer radyoaktif özelliği olan diğer elementlerin varlığının araştırılması sonucutoryum,polanyum ve radyum elementleri bulunmuştur. Bunlardan polanyum ve radyumunuranyumdan daha radyoaktif olduğu deneysel olarak bulunmuştur.
RadyoaktifIşınların Özellikleri
Işın gücüYük kütlesi gücüHız Giriş gücüİyonlaştırma gücüNe olduğu
Alfa 124.001505% 5-10110000He++ iyonu
Beta -1.000055% 50-90100100Elektrod
Gama 00%100 >100001Isınım enerjisi
Tablo-1 radyoaktif ışınların özellikleri
1.Alfa radyasyonları: bunlar derine nüfuz edebilirler ve çok ince bir plakadan (kağıt) geçerler.
2.Beta radyasyonları : bunların nüfua etme özellikleri daha büyüktür. Kontrolleri için 1-2 mm kalınlığında alüminyum plakalar kullanılmalıdır.
3.Gama radyasyonları : gama ışınlarının nüfuz etme mesafesi çok fazladır. Bu ışınları kontrol etmek için 6 cm bor + 20 cm kurşun + 50 cm çelik + 200 cm betondan yapılmış koruma zırhı kullanılır.
Bu ışınların hiçbiri gözlr görünmez .bunlar ancak aşağıdaki araçlarla tespit edilebilirler.
1.Fotoğraf filmi
2.Elektroskop
3.Spintroriskop
4.Sis kutusu
5.Geieger-Müller Sayacı
RADRASYONUN ÇEŞİTLERİ VE ÖZELLİKLERİ
İyonize Olmuş Radyasyon Tipleri
Bu radyasyonlargeçtikleri ortamdan elektron koparabilecek güçte yüksek enerjiye sahiptirler. Malzemeden elektron kopartılması pozitif ve negatif yüklü iyonlarıortaya çıkarır ki buda iyonlaşmadır ve bu etkisinden dolayı bu tür ışımalara ‘iyonize olmuş radyasyon’ denir.
