1946-60 ARASI GELİŞMELER:1946 sonrası dünya ekonomisinde siyasi ve askeri yapının şekillenmeye başladığı dönemdir. a)1929 sonrası merkez sanayi ülkelerinin yeniden yapılanması sermaye birikim modelini tekelci düzenlemeler çerçevesinde yapılandırmıştır. b)İktisat polt. açısından merkez ve çevre ülkeler arasında işbölümünün yeniden yapılandırılması söz konusu. Keynezyen polt. çevre ülk. dayattığı şey kendi içindeki sanayileşme sürecinin önünü kesmek. Sanayileşme süreci üretken sermaye açısından tamamlanmak üzereydi. İşte bu durumda gelişmekte olan ülkelerin merkez ülk. denetiminden çıkma durumu var. Ancak gelişmiş sanayi ülkeleri çevre ülkelere dayatmacı polt. uygulayarak döviz bağımlılığı,tekn. bağımlılığı yaratmayı amaçlamışlardır. Sonuçta 1923-80 arasına bakınca 70 ve 58 yıllarında döviz kıtlığı var. Bu döviz kıtlığının nedeni ihracat ve ithalata bağlı değildir. 1946 polt. sonucudur. 1930-32 sonrası ith. İkameci polt. TR ekonomisinin gelişmesi anlamında çok önemli bir yeri vardır. Gelişmiş ülk. ithal ikameci polt. destekler. 1946 sonrası gelişmekte olan ülkeleri kendi denetimleri altında destekliyorlar. 1946 sonrası TRekonomisinin bir rasyonalitesi yoktur. 1946-53 arası TR ekonomisi açısından 1930 öncesine dönüş s. konusudur. Ve tarıma dayalı bir polt. uygulamaya çalışılıyor. Tarımsal ürünleri ihraç eden ve mamül malları ithal eden bir dış tic. yapısı s. Konusu. 1950'nin ikinci yarısından itibaren dünya ekonomisinde A. B. D. 'nin kendi üretken sermayesinin beslenmesi ve genişlemesi görülüyor. Bu doğrultuda,gelişmekte olan ülkelere bu yönde iktisat polt. empoze ediliyor. Devletçilikte kullanılan araçlarla bir plan hazırlanıyor. İktisat dışı gerekçelerden biride savaş sonrası A. B. D. 'nin Marshall yardımı projesine dahil olabilmek,ABD açısından ek. Temeli var fakat TR açısından yoktur. ABD devletçilik polt . sürecinin tamamlanmasını istemiyor. Ve kendi planını hazırlıyor. Bu dayatılan polt. tarım , dış ticarete ve altyapı yatırımlarına önem veren bir politikadır. Aslında böyle bir plana ihtiyaç yoktur. Çünkü 1946 öncesi 38 yılı hariç dış ticaret fazlası var. 1946 yılında devalüasyon yapılarak ABD'nin yardımından yararlanmak isteniyor. Ancak altın ve döviz rezervleri yeterli. 1946 sonrasında ABD'nin kapitalist sistemi işletebilmesi için bir kurumsal yapıya ihtiyacı var. Bu yapı iki ayaklı;a)Askeri boyut, b)Siyasal boyut, Bu yapıya TRT'de dahil olmak istiyor. Askeri Boyut:Savaştan sonra Avrupa sanayisinin yeniden kurulması,Avrupa'da sermaye birikiminin gerçekleşmesi, askeri ve siyasal yapıyı bir kurumsal çerçeve içine oturtturulması,Siyasi Boyut:32-38 arasında TR üzerinde ABD'yi rahatsız eden bir unsur var. Bu dönemde ithalat gereksinimi var. Çevre ülkelere belli mallar ihraç edilir ve elde edilen dövizle ithalat yapılır. İthalat gereği ile bir iktisat polt. uygulanmasına ABD izinvermemiştir. Büyük toprak sahipleri,tüccarlar ve özel sektör için,1927'demaddeleri genişletilen sanayi yasası 1942 yılına kadar uygulanmıştır. Ancak özel. sektörden sanayileşme hamleleri gözlenememiştir. Sanayileşme göz ardı edilince bu programa uyum sağlıyoruz. Ve tarımsal ürün talebi artıyor. Kamu kesimi sanayileşmeye yön veriyor. EKONOMİK MODELİN FARKLILIĞI :1946 yılında dış açıklar kronikleşmeye başladı. Model farklıydı. Gelen sermayenin yayıldığı alana bakınca %45'e yakın yapıya stratejik alanlar (kauçuk,plastik,gıda,kimya)yapılanması var. Temelde modelin farklılığı ,dış açıklar ortaya çıkmasına rağmen dış açıklar ortaya çıkmıyor. Döviz bağımlılığı süreci var. 46 yılında ithalat bağımlılığı ortaya çıkmıştır. 46'dan sonra dış ticaret açıkları kronikleşmeye başlamıştır. Ama TR döviz kıtlığı çekmemiştir. Gelişmekte olan ülkelerin merkeze bağımlılıklarını gerçekleştirmek için bunu yardımlar yoluyla yapmışlardır. TARIM VE SANAYİ POLİTİKALARI:TARIM POLİTİKALARI:DP'nin 1945'te kurulması,sonra kaybettirilen bir seçim. 1950'ye kadar geçen süreç. CHP iktidarda fakat CHP politikaları uygulanmıyor. DPgüçlenmeye başlıyor. Sosyal gelişmeler s. konusudur. 1950'de CHP iktidarı kaybetti. Bunu 2 önemli etkeni var:1)Devletçilik polt. yarattığı rahatsızlık sonucu,reel gelirde azalma s. konusu. 2)Varlık vergisi ve milli koruma kanununun çıkarılması. TR tarım ülkesidir . 1939-46 arası tarım önemlidir. Geleneksel ihracata (tarım)talep sürmüştür. TR' nin sınıfsal yapısı belirli olması hükümetlerin tarıma ilişkin popülist polt. uygulamasına yol açmıştır. Bu popülist uygulamaların;1. unsuru:Tarımsal alanların pazara açılması. Kapitalistleşme sürecinin ilk adımı ,meta üretimidir. 2. unsuru:Tarıma verilecek kredilerin arttırılması. 3. unsuru:Tarımdamakineleşmeyi gerçekleştirme.
Bunların hepsini CHP her fırsatta (siyasi-ekonomik temelli)sonuna kadar kullandı. DP'de aynı doğrultuda kullandı. Toprak azami ölçüde kullanılıyor. Karabasan dışında araç kullanımı olmaması tarımsal üretimi arttırdığı için diğer girdilerin bulunmaması bu popülist politikalara zemin hazırlamıştır. 1950'deki Kore savaşı nedeniyle tarımsal ürün talebi arttı. Bu ekonomiyi hareketlendiren bir etmen olmuştur. Artı ürün yaratıldı. Ama 1953'den sonra durumun tersine dönmesine rağmen popülist politikalar uygulanmaya devam edilmiş ve enflasyonist baskılara neden olmuştur. Enflasyon oranının %17-18'e çıktığı görülür.
SANAYİ POLİTİKASI:1947-53'deki yatırımlara bakıldığında,devletçi dönemdeki projelerden farklı olduğu görülür. Ağırlıklı olarak görülen tüketim mallarına yönelik yatırımlardır. 1946-53'de %55-60'dan %73'e çıkmıştır.
Vaner planının hazırlanması s. konusu. O da 1946'da ki ivedili plan gibi aynı içeriğe sahip. Devletçilik polt. nın sürdürülmesine yöneliktir. Ama reddedilmiştir.
46 sonrası;madencilik,tarım ve ulaştırma sektörlerinde gelişmeler olmuştur. Toplam yatırımların %85'i tarımdadır. Madencilik ve ulaştırma,yabancı sermayenin gelmesi için modernize edilmesi gereken sektörlerdir. Hem yabancı sermayenin gelmesi hem de tüketim mallarının üretimin gerçekleşmesi için bu 2 sektör çok önemlidir. %10 oranında imalat sekt. ilişkin bir yatırım s. konusu. %10'luk kısmın %5'i tarımsal ürünlerin işlenmesine yönelik yatırımların yapılmasında kullanılıyor.
1954-60 DÖNEMİ:Bu dönemde ekonomi TR açısından kötüye gidiyor. Kore savaşı sonrası talep azalması yaşanıyor. Tarım ürünlerinin fiyatları düşüyor(savaş zamanı fiyatlar yükselmişti. ) 54 yılı tüm dünyada ek. durgunluğun başladığı yıldır.