Şekillendiren Faktörler 2. Rus Emperyalizminin Canlanması-Avrupa’da Sovyet Üstünlüğü A) Sovyetlerin İran’a Yerleşme
Çabaları B) Türkiye Üzerinde Sovyet Tehdidi C) Yunanistan İç Savaşı Ç) Avrupa’da Sosyalist Blokun Kuruluşu a) Sovyet İşgali
b) Koalisyon Kabineleri c) Komünist Partilerinin Hükümetlere Hakim Olması ç) Muhalefet Partilerinin Tasfiyesi d) Ekonomik ve
Sosyal Düzenin Sovyet Modeline Göre Kurulması D) Fin-Sovyet İttifakı E) Kominform’un Kuruluşu F) Çin’de Komünizm 3.
Batılıların Avrupa’da Dengeyi Kurması A) Triman Doktrini B) Marshal Planı C) Batı Avrupa Birliği Ç) Berlin Buhranı D)
NATO’nun Kuruluşu E) Yugoslavya’nın Kominform’dan Çıkarılması F) Beş Barış Anlaşması 4. Uzak Doğu Çatışmaları 1950-
1954 A) Kore Savaşı B) Amerika’nın Uzak Doğu’da Yeni Tedbirleri C) Hindiçini Savaşı Ç) SEATO’nun Kuruluşu 5. Sosyalist
Blokta Sarsıntılar A) Sovyet Rusya’da İktidar Mücadelesi B) Çekoslovakya’da Pilsen Ayaklanması C) Doğu Berlin Ayaklanması
Ç) 20’inci Kongre D) Polonya’da Poznan Ayaklanması E) Macar Milli Ayaklanması F) Romanya Gelişmeleri 6. Orta Doğu
Çatışmaları 1955-1959 A) İsrail’in Kuruluşu ve Arap İsrail Savaşı 1948-1949 B) İngiliz-İran Petrol Anlaşmazlığı 1951-1954 C)
Bağdat Paktı ve Doğurduğu Neticeler Ç) Süveyş Buhranı D) Eisenhower Doktrini E) Ürdün Hadiseleri F) 1957 Suriye Buhranı G)
1958 Lübnan Buhranı Ğ) Irak’ta Monanşinin Yıkılması H) Sonuç 7. Savaştan Sonra Türkiye 1945-1960 A) Türkiye’nin NATO’ya
Katılması B) Balkan İttifakı C) Bağdat Paktı Ç) Kıbrıs Meselesi ONBİRİNCİ BÖLÜM BLOKLARDA YAPI DEĞİŞİKLİĞİ 1.
Ara Dönem 2. Doğu Bloku Gelişmeleri A) Moskova Komünist Partiler Konferansı B) Moskova-Pekin Çatışması C) Romanya’nın
Bağımsızlık Politikası Ç) Sovyet Rusya’nın Çekoslovakya’yı İşgali D) Çin’de Proleter Kültür İhtilali ve Sonrası E) Çin-Amerikan
Münasebetlerinin Düzelmesi 3. Batı Bloku Gelişmeleri A) 1958 Berlin Buhranı B) U-2 Hadisesi C) Küba Füzeleri Buhranı Ç)
Fransa’nın NATO’dan Uzaklaşması D) NATO’nun Güney-Doğu Kanadında Çatlama E) Vietnam Savaşı ve Batı ONİKİNCİ
BÖLÜM YUMUŞAMAYA (DETANT) DOĞRU 1. Yeni Gelişmeler A) Bandung’tan Bağlantısızlığa B) Silahsızlanma Çabaları
C) SALT-1 Anlaşması Ç) Neticesiz Kalan Salt 2 D) Avrupa’da Güvenlik ve İşbirliği, Karşılıklı ve Dengeli Kuvvet İndirimi ve
Helsinki Deklarasyonu ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM ASYA GELİŞMELERİ 1. İİ. Dünya Savaşından Sonra Asya 2. Pakistan ve
Hindistan 3. Hindistan ve Çin 4. Vietnam Savaşı 5. Vietnam Savaşından Sonra 6. Vietnam’ın Kampuchea’yı İşgali 7. Çin’in
Vietnam’a Saldırısı ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM DÜNYA POLİTİKASINDA ORTA DOĞU 1960-1980 1. Yemen İç Savaşı 2.
Güney Yemen 3. 1967 Arap-İsrail Savaşı 4. Ürdün İç Savaşı 5. 1973 Arap-İsrail Savaşı 6. 1973 Petrol Krizi 7. Lübnan İç Savaşı
1975-1976 8. Camp David Anlaşmaları ve İsrail-Mısır Barışı 1978-1979 9. İran’da Şah’ın Devrilmesi: Yeni Rejim A) Sebepler B)
Gelişmeler C) Ayrılıkçı Ayaklanmalar D) Dış Meseleler 10. Sovyet Rusya’nın Afganistan’ı İşgali 11. Irak-İran Savaşı A) İran-lrak
Münasebetleri B) Savaş C) Savaş Karşısında Devletler D) Savaşı Durdurma Çabaları ONBEŞİNCİ BÖLÜM TÜRK DIŞ
POLİTİKASI 1960-1980 1. Genel Görünüm 2. Kıbrıs Buhranları A) 1963-1964 Kıbrıs Buhranı B) 1967 Kıbrıs Buhranı C) 1974
Kıbrıs Buhranı ve Kıbrıs Harekatı a) Sovyetlerin Tepkisi b) Amerika’nın Tepkileri c) Kıbrıs Meselesinin Gelişmeleri 3. Türk-
Amerikan Münasebetleri 4. Türk-Sovyet Münasebetleri 5. Türk-Yunan Münasebetleri A) Kıt’a Sahanlığı Meselesi B) Ege’de Hava
Kontrol Sahası C) Karasuları Meselesi Ç) Yunanistan’ın NATO’ya Dönmesi 6. Türkiye ve Orta Doğu ONALTINCI BÖLÜM
YENİ YAPILANMAYA DOĞRU 1. Yeni Yapılanmanın Faktörleri 2. Orta Doğu Gelişmeleri, 1980-1995 A) Arap-İsrail Sorunu
ve Barışlar B) Suriye’nin Lübnan “Eyaleti” C) Irak-İran Savaşı ve Sonuçları a) Savaşın Gelişmeleri b) Irak-İran Savaşı ve
Devletler aa) Arap Devletleri bb) Türkiye cc) Avrupa Topluluğu dd) Sovyetler Birliği ee) Amerika D) Körfez Savaşı, 1990-1991
a) Irak-İran Savaşının Etkileri b) Irak-Kuveyt Anlaşmazlığı c) Krizin Gelişmeleri aa) Vietnam Sendromu bb) Birleşmiş Milletler
Desteği cc) Barış ve Aracılık Teşebbüsleri dd) Amerika’nın Askeri Hazırlıkları ee) Sovyet Rusya Konusu d) Körfez Savaşı e)
Körfez Savaşı ve Türkiye 3. Asya Gelişmeleri A) Sovyetlerin Afganistan Hezimeti a) Afgan Direniş Örgütleri b) Afganistan’ın
İşgali ve Devletler c) B.M.’in Barış Çabaları B) Çin’de Yeni Yapılanma a) Deng Şaoping’in Yükselişi b) Reformlar c)
Tienanme’deki Kırmızı Işık d) Tienanmen’e Tepkiler 4. Sovyetler Birliği’nin Dağılması: Yeni Dünya A) Stalin’den Gorbaçov’a
B) Glasnost ve Perestroyka C) Sovyet-Amerikan Silahlanma Yarışı D) Uyduluk’tan Bağımsızlığa: Avrupa’da 1989 İhtilalleri a)
Çekoslavakya b) Macaristan c) Polonya d) Doğu Almanya e) Bulgaristan f) Romanya g) Yugoslavya’da İç Savaş h) Baltık
Ülkeleri ı) Moldova i) Ukrayna j) Beyaz Rusya (Belarus) k) Kafkaslar aa) Gürcistan bb) Kafkas Üçgeni l) Orta Asya Türk
Cumhuriyeti aa) Kazakistan bb) Türkmenistan cc) Kırgızistan dd) Özbekistan ee) Tacikistan m) Rusya Federasyonu n) Sovyetler
Birliği’nin Dağılması: Gorbaçov’dan Yeltsin’e 5. Türk Dış Politikası, 1980-1990 A) Türk-Yunan Münasebetleri B) Kıbrıs Sorunu
C) Batı Trakya Sorunu D) Türk-Amerikan Münasebetleri a) Amerikan Yardımı Konusu b) Ermeni Sorunu c) SEİA Tartışması E)
Bulgaristan ve Soydaşlarımız F) Türkiye ve Avrupa Topluluğu ::::::::::::::::: BİRİNCİ BÖLÜM 19’UNCU YÜZYIL AVRUPASI 1
GİRİŞ Günümüz dünyasındaki milletlerarası münasebetlerin yapısını, ve niteliğini oluşturan gelişmelerin başlangıcı, 1914-18
arasında ceryan etmiş olan 1’inci Dünya Savaşı ve onun sonuçlarına kadar gitmektedir. Fakat 1’inci Dünya Savaşı da durup
dururken patlak vermiş olan bir milletlerarası buhran değildir. Bu savaş, 1789-1815 arasında Avrupa’yı alt-üst etmiş olan ve
bundan da daha mühim olarak insanın siyasal yaşayışında tesirlerini günümüze kadar sürdüren çeşitli siyasal fikir akımlarını ortaya
çıkarmış bulunan Fransız İhtilalinden sonra kendisini gösteren gelişmelerin bir sonucu olmuştur. Yani, 1’inci Dünya Savaşının
kökleri, 1815-1914 arasının siyasal ve diplomatik gelişmelerinde yatmaktadır. Bu sebeple, 19’uncu yüzyılın panoramasını
çizmeden, 1’inci Dünya Savaşını ve onun sonuçlarını anlamaya imkan yoktur. Bu kısımda, bu panoramayı çizmeye ve 19’uncu
yüzyılın temel siyasal ve diplomatik unsurlarını vermeye çalışacağız. 1815-1914 devresini ele aldığımızda, bu devrenin, nitelikleri
itibariyle birbirinden farklı iki kısma ayrıldığını görürüz. Birincisi, 1815-71 devresi, ikincisi de 1871-1914 devresidir. Birinci
kısım, doğrudan doğruya Fransız İhtilalinin ortaya çıkardığı fikir akımlarının gelişme ve tesirlerini içine almakta, buna karşılık,
ikinci kısım da, bu fikir akımlarından Nasyonalizm veya Milliyetçilik dediğimiz, milli birlik hareketlerinin gerçekleşmesi sonucu,
Avrupa’nın kuvvet yapısında meydana gelen büyük değişmenin doğurduğu yeni kuvvet münasebetlerini veya yeni yapıdaki
milletlerarası münasebetleri ihtiva etmektedir. Tabiatıyla bu söylediklerimiz sadece Avrupa gelişmeleriyle ilgili bulunmaktadır.
Halbuki, bilhassa 19’uncu yüzyılın sonlarına doğru milletlerarası münasebetlere Afrika ve Uzakdoğu gibi yeni alanlarla, Birleşik
Amerika ve Japonya gibi iki tane Avrupa dışı kuvvet de dahil olmuştur. Milletlerarası münasebetlerin bu yeni alan ve unsurlarını
da gözden geçirmemek, 19’uncu yüzyılın genel tablosunu eksik çizmek olur. Bu sebeple, Avrupa’nın, yukarıda belirttiğimiz iki